INLEIDING
Samen voor Schiermonnikoog staat voor een eiland waar mensen elkaar kennen, respecteren en verder helpen. Waar verschillen mogen bestaan, maar waar we elkaar niet loslaten. Wij geloven in een samenleving die draait om vertrouwen, verantwoordelijkheid en fatsoen. Een leefbaar eiland waar we normaal met elkaar omgaan en waar we het samen doen, op de schaal en in het tempo van Schiermonnikoog.
De afgelopen jaren hebben laten zien hoe waardevol dat uitgangspunt is. We hebben stappen gezet, keuzes gemaakt en geleerd dat goede besluiten niet altijd vanzelfsprekend zijn. Bij een levende democratie hoort een dialoog. Door te blijven luisteren, praten en openstaan voor andere inzichten, zijn we verder gekomen. Verschillen hebben ons niet verdeeld, maar geholpen om betere afwegingen te maken.
Vertrouwen in de kracht van samen
We staan nu op een punt waarop we weten wat werkt en zien hoe het nog beter kan. Sommige opgaven vragen om doorpakken, andere om geduld en zorgvuldigheid. Niet alles is af, maar er ligt wel een perspectief voor de toekomst. Wat telt, is dat we vooruit blijven kijken en samen verantwoordelijkheid nemen voor de keuzes die nodig zijn voor de toekomst van ons eiland.
Samen voor Schiermonnikoog vraagt uw vertrouwen om de komende jaren verder te kunnen bouwen aan een leefbaar, gastvrij en toekomstbestendig eiland. Met aandacht voor elkaar, met oog voor wat het eiland nodig heeft en met vertrouwen in de kracht van samen. Want Schiermonnikoog maken we niet alleen. Dat doen we samen, elke dag opnieuw. Samen voor Schiermonnikoog.
INHOUD
1. Samen leven op Schiermonnikoog
> Leefbaarheid
2. Thuis op Schiermonnikoog
> Wonen & werken
3.Gastvrijheid op schiermonnikoog
> Toerisme & eilandeconomie
4.Natuurlijk op Schiermonnikoog
> Duurzaamheid & natuur
Goed bestuur op Schiermonnikoog
> Bestuur & dienstverlening
1. Samen leven op Schiermonnikoog
> Leefbaarheid
Dit gaat over hoe we op Schiermonnikoog samenleven, nu en later. Over een eiland waar iedereen mee kan doen en zich gezien voelt. LEEFBAARHEID betekent dat Schiermonnikoog een fijne en gezonde plek is om op te groeien, te wonen, te werken en ouder te worden.
Goede voorzieningen voor alle generaties zijn daarbij onmisbaar. Voor gezinnen betekent dat voldoende faciliteiten, zoals een passende woning, betrouwbare kinderopvang en sterk onderwijs. Het omarmen van het LOC is daarin van groot belang. Een goedlopende school biedt stabiliteit voor kinderen en jongeren. Wij blijven ons inzetten voor kwalitatief en passend onderwijs op alle niveaus, en voor samenwerkingen die het mogelijk maken om langer op het eiland te leren en te ontwikkelen. Zo behouden jongeren niet alleen onderwijs, maar ook hun sociale leven op Schiermonnikoog.
Sterk onderwijs, sterke jeugd
Leefbaarheid vraagt om het serieus betrekken van de jeugd. Niet alleen door dingen vóór maar ook mét hen te organiseren. Jongeren moeten mee kunnen praten, hun stem en ideeën laten horen, waarbij Samen voor Schiermonnikoog pleit voor een jongerenraad.
Zorg die meegroeit met het leven
Voor OUDEREN betekent leefbaarheid dat zij zo lang mogelijk prettig en veilig op het eiland kunnen blijven wonen. Goede, toekomstbestendige zorg is hierbij cruciaal. De zorg op Schiermonnikoog is al heel goed georganiseerd, dankzij de vele zorgprofessionals uit verschillende disciplines én mantelzorgers die zich hier hard voor inzetten. Zij verdienen structurele ondersteuning en waardering, als onmisbare schakels in het dagelijks leven van menig eilander.
De realisatie van een WOON-ZORGVORM via de Buitenkans zal de beloning zijn van een langgekoesterde wens van Samen voor Schiermonnikoog. Met een modernisering van het Zorg- en Medisch Centrum biedt dit de toekomstbestendige zorg die het mogelijk maakt om onze eilanders zo lang mogelijk een thuis te geven.
Gezond leven, samen in beweging
Zorg is niet alleen iets wat je ontvangt, maar ook iets waarin je zelf de regie neemt en altijd blijft denken in mogelijkheden. Een GEZONDE LEEFSTIJL is hierbij essentieel. Schiermonnikoog kent een ruim sportaanbod, zeer waardevol bij de behoefte om volop te blijven inzetten op beweegprogramma’s voor jong en oud. Ruimere openingstijden van het zwembad, uitbreiding van de fitnessruimte, gezondere kindermenu’s op de kaart, schoolfruit en structurele kooklessen op het LOC, vormen een greep uit onze wensenlijst.
Cultuur en verenigingsleven houden ons verbonden
Leefbaarheid gaat ook over mentale gezondheid, over eenzaamheid en ander leed. Naar elkaar omkijken stopt niet bij de voordeur, maar gaat over ÉCHT OOG HEBBEN VOOR ELKAAR. Want leefbaarheid zit niet alleen in gebouwen en voorzieningen, maar bovenal in mensen die elkaar kennen en helpen. Een veerkrachtig eiland verbindt generaties; jong en oud ontmoeten elkaar via vrijwilligerswerk, CULTUUR, muziek en sport. Samen voor Schiermonnikoog staat daarom voor het behoud en de versterking van onze EILANDTRADITIES, het VERENIGINGSLEVEN en cultuur in welke vorm dan ook.
Annet (65 jr.)
“Het is mijn diepe wens dat we een woon-zorgcomplex realiseren waardoor onze inwoners zo lang mogelijk op het eiland kunnen blijven wonen.”
Esther (42 jr.)
“Zelf heb ik een geweldige, onbezorgde jeugd op Schiermonnikoog gehad en dat gun ik de huidige kinderen én toekomstige generaties ook.”
2. Thuis op Schiermonnikoog
> Wonen & werken
Dit gaat over WONEN EN WERKEN die onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn. En over voorzieningen die het mogelijk maken om hier écht thuis te zijn, in elke levensfase.
Een thuis voor elke generatie
Vier jaar geleden was wonen hét speerpunt van Samen voor Schiermonnikoog. We kunnen stellen dat er op dit gebied grote stappen zijn gezet, die perspectief bieden voor woningzoekenden. Daarbij moeten we scherp voor ogen houden dat toekomstbestendig bouwen en een evenwichtige verdeling van het woonaanbod essentieel zijn.
De bevolking op Schiermonnikoog vergrijst. Ouderen blijven soms noodgedwongen wonen in huizen die niet langer passen bij hun levensfase, waardoor jongeren, jonge gezinnen en werkenden moeilijker instromen op de woningmarkt. En als we iets moeten voorkomen, dan is het wel dat de nieuwe generatie eilanders verdwijnt omdat het té lang duurt voordat zij een eigen woning vinden of kunnen doorstromen.
Wij staan voor PASSEND ÉN BETAALBAAR WONEN voor elke levensfase, met beweging in de keten. Het is aan de gemeente om eilanders actief op weg te helpen naar een passende woning en bij (ver)bouwplannen vooruit te kijken en oog te hebben voor de woonvraag van de toekomst.
Wonen is de randvoorwaarde voor werken en zonder voldoende werkenden blijven onze VOORZIENINGEN niet overeind.
Wonen als randvoorwaarde voor werken
De ruimte voor bedrijven en organisaties die onze voorzieningen dragen is schaars en staat in sommige sectoren onder druk. Het oplossen van het ene probleem mag niet leiden tot een nieuw knelpunt. Waar nodig zetten we daarom in op slimme woon-werkoplossingen, met oog voor hedendaagse werkvormen, zoals zzp’ers en eilanders én gasten die op afstand werken.
Dankzij de Buitenkans is er voor tijdelijke PERSONEELSHUISVESTING een oplossing in de maak. Wij hopen dat dit uiterlijk vóór het seizoen van 2027 gerealiseerd is. Zo hebben de seizoensmedewerkers een degelijk onderkomen, kunnen ondernemers in hun personeelsbehoefte voorzien en kunnen we onze gasten goed blijven ontvangen, zonder extra druk op de reguliere woningmarkt.
Een leefbaar, autoluw dorp
We moeten zuinig zijn op ons prachtige dorp. Het is een belangrijk onderdeel van de aantrekkingskracht van Schiermonnikoog, maar bovenal de plek waar wij met elkaar wonen en leven. Dat vraagt om woningen die jaarrond bewoond worden en om een groene, toegankelijke openbare ruimte. Een AUTOLUW EILAND blijft daarbij ons duidelijke uitgangspunt, want de afstanden zijn klein en de fiets is vaak een uitstekend alternatief.
Tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn. Niet alle verkeersbewegingen zijn te voorkomen en die lossen we niet op met alleen een moreel appèl. Wat we wel kunnen doen, is inzetten op een helder en handhaafbaar parkeerbeleid: parkeren op aangewezen plekken, met passende voorzieningen, zoals laadpalen. Daarnaast is Samen voor Schiermonnikoog groot voorstander van slimme mobiliteitsoplossingen op Lauwersoog, waaronder de door de gemeente aangekochte parkeergarage en de inzet van (elektrische) deelauto’s op korte termijn.
Betrouwbare veerverbinding
De VEERVERBINDING met Lauwersoog is onze slagader. Zonder betrouwbare bereikbaarheid vallen de economie en het dagelijks leven op het eiland stil. Wij blijven ons inzetten voor een stabiele dienstregeling en kijken vooruit naar een duurzame nieuwe concessie die blijft aansluiten bij de behoeften van eilanders en onze gasten.
Rink (39 jr.)
“Voorzieningen bestaan bij de gratie van mensen die hier wonen en werken. Zij zijn de ruggengraat van het eiland.”.
Nienke (42 jr.)
“Zoals eb en vloed elkaar nodig hebben, zijn ook wonen en werken op Schiermonnikoog onlosmakelijk aan elkaar verbonden”
3. Gastvrijheid op Schiermonnikoog
> Toerisme & eilandeconomie
Dit gaat over een eiland dat welkom heet, waar GASTVRIJHEID vanzelfsprekend is en waar we ons gezamenlijk inzetten om gasten aan ons eiland te blijven verbinden.
Gastvrijheid verbindt
Het leven wordt duurder. Onze gasten kunnen hun euro maar eenmaal uitgeven en maken bewustere keuzes. Schiermonnikoog staat voor de uitdaging om de toerist aan zich te blijven binden, want wij zijn met zijn allen nu eenmaal afhankelijk van het TOERISME. Wat hierbij niet helpt is de verdeeldheid die tussen de gemeente en de ondernemers is geslopen. Samen voor Schiermonnikoog heeft het krachtige verlangen om deze relatie te herstellen, om de neuzen weer dezelfde kant op te krijgen. Want wij moeten ons er met zijn allen bewust van zijn hoe immens belangrijk ondernemers voor ons eiland zijn, al was het maar voor de werkgelegenheid op het eiland.
De gemeente zal zich onverminderd moeten inzetten voor een zo gezond mogelijk ondernemersklimaat, wat begint met in gesprek gaan en luisteren naar elkaar. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid om te denken in mogelijkheden en om mee te bewegen met de nieuwe generatie ondernemers. Pas als we écht samenwerken, kan Schiermonnikoog zichzelf een gastvrij eiland noemen.
Een eiland voor elke gast
Schiermonnikoog is het eiland waar elke gast zich welkom moet voelen. Wij willen geen elite-eiland worden dat zich vervreemdt van de gasten met een kleinere portemonnee. ALLE DOELGROEPEN hebben ieder hun eigen toegevoegde waarde, in elk jaargetijde. Diversiteit in het toeristische aanbod maakt Schiermonnikoog aantrekkelijk en veerkrachtig, met slechtweervoorzieningen als broodnodige aanvulling. Met de ontwikkeling van het Maritiem Kwartier worden hierin mooie stappen gezet: de omgeving rondom het Dorpshuis en de Zuidertoren wordt een aantrekkelijke plek voor onze gasten.
Belangrijk voor de toekomst van het toerisme is het vaststellen van de strandnota, van breed gedragen afspraken over het strandgebruik en ons aanbod voor de badgast. Ook het behouden van een stabiel aantal bedden voor de toerist is van belang voor de continuïteit van de EILANDER ECONOMIE en werkgelegenheid voor eilanders.
Investeren in vakmanschap
De Schier Academy is een verrijking voor het eiland. Voor veel jongeren vormt het toerisme een eerste stap naar werk en een toekomst op Schiermonnikoog. Het is de wens van Samen voor Schiermonnikoog om te onderzoeken of er, naast de horeca, ruimte is voor andere eilandgebonden vakgebieden om aan te haken bij de Schier Academy. Zo investeren we niet alleen in het toerisme van vandaag, maar ook in de vakmensen van morgen.
Bart (47 jr.)
“Een sterk Schiermonnikoog is in balans, met fijn wonen, duurzaam toerisme en een gezonde economie.”
Jeanette (63 jr.)
“Met onze gastvrijheid laten we de toeristische sector bloeien en versterken we de economie van ons eiland.”
4. Natuurlijk op Schiermonnikoog
> Duurzaamheid & natuur
Dit gaat over zorgen voor onze natuur en doen wat binnen ons bereik ligt, zodat Schiermonnikoog ook voor volgende generaties leefbaar blijft.
Duurzaamheid op eilander schaal
Schiermonnikoog wil een duurzaam en zo zelfvoorzienend mogelijk eiland zijn. Dit lukt naar onze overtuiging het beste wanneer DUURZAAMHEID praktisch, kleinschalig en breed gedragen is, passend bij de schaal van het eiland. Alleen dan kunnen we het samen doen. Tegelijkertijd moeten we blijven kijken voorbij de grenzen van ons eiland en onze generatie. We moeten alert zijn op kansen om aan te haken bij grotere ontwikkelingen, maar ook gezamenlijk durven opstaan tegen wat niet past bij Schiermonnikoog.
Samen doen wat haalbaar is
Duurzaamheid begint in het dagelijks leven. Concreet gaat het om stappen op het gebied van isolatie, duurzame verwarming, koken zonder aardgas en het terugdringen van energieverbruik. Samen voor Schiermonnikoog wil versterken wat werkt, door initiatieven van inwoners en ondernemers te ondersteunen en maatregelen te stimuleren die in de praktijk uitvoerbaar zijn. Duurzaamheid wordt zo steeds meer de norm en haalbaar voor alle huishoudens, met de gedachte dat niet alles groots of duur hoeft te zijn. De gemeente heeft hierin een faciliterende en ondersteunende rol, door mee te denken, mogelijkheden te creëren en drempels weg te nemen.
Natuur, landbouw en landschap
in balans
De NATUUR vormt de basis van ons eiland. Zij verdient zorg, respect en verstandig beheer, passend bij wat hier al eeuwenlang bestaat. Door nu bewust om te gaan met het Nationaal Park, houden we Schiermonnikoog sterk en veerkrachtig voor toekomstige generaties. De boeren, gemeente en Natuurmonumenten trekken samen op om de reststromen zoveel mogelijk op het eiland te verwerken. Een succesvol voorbeeld van samenwerking en duurzaamheid op eilandniveau.
Beschermen wat ons beschermt
Klimaatverandering kunnen we niet buiten de dijk houden. Sterker nog: juist die dijk staat onder druk. De voorgenomen verlaging van het veiligheidsniveau waaraan een dijk moet voldoen (dijknormering) kan ernstige gevolgen hebben voor de Waddeneilanden. Onze geïsoleerde ligging maakt ons extra kwetsbaar tijdens een dijkdoorbraak of overstroming. De veiligheid van inwoners en onze bezoekers mag nóóit een financiële rekensom worden. Wanneer verkeerde keuzes opgelegd van bovenaf onze veiligheid en toekomst onder druk zetten, moeten we als eiland gezamenlijk opstaan en opkomen voor Schiermonnikoog.
Rob (62 jr.)
“Schiermonnikoog is het eiland van natuur, rust, ruimte en schone lucht. Laten we er samen voor zorgen dat dit voor nu en in de toekomst behouden blijft.”
Marieke (46 jr.)
“Natuur en ondernemen gaan voor mij hand in hand. De polder, de koeien en de boerderijen horen bij Schiermonnikoog, net als de mensen die er leven.”
5. Goed bestuur op Schiermonnikoog
> Bestuur & dienstverlening
Dit gaat over afspraken die werken, over regels met een menselijke maat en over een gemeente die er is voor haar inwoners.
Een dienstbare en bereikbare gemeente
We kunnen er trots op zijn dat we ons als kleinste gemeente staande weten te houden, waarbij we beseffen dat dit alleen lukt dankzij innige samenwerkingen met onze buurgemeentes en andere Waddeneilanden. Voor een groot aantal gemeentelijke verantwoordelijkheden hebben we een goed functionerend ambtelijk apparaat, aangevuld met bepaalde specialismes die nu eenmaal beter in breder verband uitgevoerd kunnen worden. Waar de expertise zich ook bevindt, moeten we met elkaar scherp hebben dat de gemeente in de eerste plaats een DIENSTVERLENER is en in dienst van de burger staat. Wij zien dat er op dit gebied stappen worden gezet, maar merken dat het nog beter kan.
Meepraten met duidelijke
spelregels
Een kleine gemeente vraagt om een bestuur dat dichtbij staat, weet wat er leeft op het eiland en daarop handelt. De drempel van het gemeentehuis voelt soms nog onnodig hoog, terwijl we met elkaar in gesprek moeten gaan en daadwerkelijk naar elkaar moeten luisteren. Democratie en participatie zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Besluiten raken het dagelijks leven op het eiland, daarom moeten we ervoor zorgen dat iedereen kan meepraten en meedoen. Met heldere spelregels: wanneer is er invloed en hoe krijgen we teruggekoppeld wat er met onze inbreng wordt gedaan? Deze duidelijkheid neemt onnodige frustraties weg en laat WEDERZIJDS BEGRIP groeien.
Afspraken die werken, regels
die helpen
Wij geloven in duidelijke afspraken en regels die passen bij de schaal en het karakter van Schiermonnikoog, die aansluiten bij de hedendaagse eilander. Waar het kan, moet de gemeente kiezen voor vertrouwen en maatwerk. Handhaving is een essentieel middel om eerlijkheid en veiligheid te bewaken. Het mag echter nooit een doel op zich zijn. Want regels moeten het eiland helpen, niet in de weg staan.
Samen verantwoordelijkheid nemen
Daar hoort een financieel gezonde en transparante gemeente bij, die zorgvuldig omgaat met publieke middelen en helder uitlegt waarom keuzes worden gemaakt. Transparantie over FINANCIËN en beleid is de basis voor wederzijds vertrouwen. Samen voor Schiermonnikoog wil bijdragen aan dat vertrouwen, door te luisteren en in gesprek te blijven. Het is de taak van onze raadsleden om te sturen en controleren, om opbouwend kritisch te zijn op bestaand én nieuw beleid. Zij agenderen belangrijke thema’s en bewaken de kwaliteit van besluitvorming en uitvoering. Ook vragen zij tijdig om verantwoording: niet pas achteraf, maar juist vooraf en onderweg.
In de afgelopen raadsperiode hebben we met elkaar verantwoordelijkheid genomen en keuzes durven maken, waarbij de coalitie en oppositie overwegend in harmonie hebben samengewerkt, zonder een pittige discussie uit de weg te gaan. Ook de komende periode zullen wij onze verantwoordelijkheid nemen.
Roland (50 jr.)
“Transparantie is geen keuze, maar een plicht. De gemeente is er voor de burger en moet daarom altijd zichtbaar en controleerbaar handelen.”
Jennifer (36 jr.)
“De raad moet haar toezichthoudende rol actief oppakken: belangrijke thema’s agenderen en transparantie en de kwaliteit van besluitvorming bewaken.”